Umowa zlecenie i umowa o dzieło to dla freelancerów jedne z najczęściej zawieranych umów. Czy freelancerom, którzy w swojej pracy bazują właśnie na umowach cywilnoprawnych, przysługuje kwota wolna od podatku?
Umowa o dzieło w pracy freelancera
Przedmiotem umowy o dzieło jest konkretny rezultat. Może to być dzieło materialne, jak i niematerialne, np. cyfrowe. Jest relatywnie łatwa do zawarcia – przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do terminowego dostarczenia pracy wykonanej zgodnie z zamówieniem i za to otrzymuje wynagrodzenie. Jeśli spóźnia się z wykończeniem dzieła, będzie to podstawa do rozwiązania umowy – podobnie jak niewykonanie dzieła.
W przypadku umowy o dzieło nie opłaca się składek na ubezpieczenie społeczne ani zdrowotne. Płacimy oczywiście podatek dochodowy od osób fizycznych. Dzięki kosztom uzyskania przychodu zmniejszamy jednak jego wymiar.
Wyższe zarobki netto i przejrzyste zasady sprawiają, że freelancerzy chętnie korzystają z tego typu kontraktów. Czy kwota wolna od podatku przysługuje freelancerom na umowie o dzieło w 2026 roku?
Kwota wolna od podatku dochodowego w umowie o dzieło
Freelancer, który nie prowadzi działalności gospodarczej, a rozliczając się korzysta z umowy o dzieło i umowy zlecenia, należy do grona podatników rozliczających się na zasadach ogólnych. Dzięki temu może skorzystać z kwoty wolnej od podatku. Aktualnie kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł i nie ma żadnych przesłanek zwiastujących podwyższenie kwoty wolnej.
Dochód podatnika sumuje się na podstawie wszystkich źródeł, nie tylko o dzieło, umów zlecenia i umowy o pracę.
I tak np. osoba fizyczna utrzymująca się z zasiłków i osoby pracujące za najniższą płacę krajową nie zapłacą podatku dochodowego. Jeśli roczny dochód ze wszystkich umów nie przekroczy 30 000 zł, podatnik w całości korzysta z kwoty wolnej od podatku i otrzyma zwrot podatku pit.
Koszty uzyskania przychodów w umowie o dzieło a kwota wolna od podatku
Umowa o dzieło przewiduje, że aby wykonać projekt, ponosisz pewne wydatki. Te właśnie koszty amortyzuje KUP. Ma on stałą wysokość – 20% w umowach bez przekazania praw autorskich lub licencji i 50% dla projektów, w których przekazujesz prawa. Koszty odlicza się od podstawy opodatkowania.
W kwocie wolnej uwzględniamy przychód pomniejszony o koszt jego uzyskania – w umowach o dzieło jest to wspomniane już 20% lub 50% wartości kontraktu, a w umowach zlecenia 20%. Wysokość kwoty wolnej rośnie wtedy odpowiednio do 36 000 lub 45 000 zł.
Jak skorzystać z kwoty wolnej od podatku w umowie o dzieło
Dochody osiągane w ramach umowy o dzieło lub na podstawie umowy zlecenie są opodatkowane – Twój klient ma więc obowiązek odprowadzić w Twoim imieniu zaliczkę na PIT.
Od nadwyżki dochodów powyżej kwoty wolnej do momentu przekroczenia progu podatkowego stawka podatku wynosi 12%. Po przekroczeniu progu od wszystkich przychodów ponad nadwyżkę należy zapłacić podatek dochodowy wynoszący 32%.
Ponadto freelancer wykonujący umowę o dzieło ponosi 20 lub 50% tzw. kosztów uzyskania przychodu, które może odliczyć od podstawy opodatkowania. Kontrakty o wartości do 200 zł są rozliczane ryczałtowo bez KUP.
Następnie klient podsumowuje kontrakty zawarte w danym roku na PIT 11. Nie musimy odprowadzać podatku, jeśli kwota wynagrodzenia nie przekracza 30 000 zł, a my w rozliczeniu rocznym korzystamy z PIT 36 lub 37.
Z kwoty wolnej korzystają tylko osoby rozliczające się według skali. Freelancerzy, którzy prowadzą działalność gospodarczą i płacą podatek w formie liniowej, skorzystają z innych ulg podatkowych, ale nie z kwoty wolnej i kwoty zmniejszającej.
Warto pamiętać o tym, że wśród freelancerów kwoty wolnej zazwyczaj nie odlicza się od każdej zawartej umowy. Wymaga to bowiem ciągłego śledzenia kwoty dochodu podatnika i może skutkować błędami i pomyłkami, szczególnie w przypadku pracy dla wielu klientów.
Jak obliczyć kwotę wolną od podatku?
W przypadku wyższych zarobków wyliczenia podatku wyglądają następująco:
- dochód w granicach od 30 001 zł do 120 000 zł – podatek w wysokości 12%. – kwota zmniejszająca podatek wynosi 5100 zł
- dochód powyżej 120 001 zł – podatek w wysokości stanowiącej sumę 15 300 zł i 32 proc. nadwyżki ponad 120 000 zł.
Kwota wolna a umowy o dzieło z klientami: jak rozliczyć
Jeśli regularnie zawierasz umowy cywilnoprawne z klientami, obliczenie przysługującej Ci wysokości kwoty wolnej to pewne wyzwanie. Musisz bowiem wziąć pod uwagę różne typy kontraktów i związane z nimi koszty.
PIT-2 i skorzystanie z kwoty zmniejszającej podatek tylko częściowo rozwiązuje problem, ponieważ Twoi klienci nie wymieniają się informacjami o Twoich dochodach i nie śledzą, czy zbliżasz się do granicy kwoty wolnej.
Będzie to więc Twój obowiązek, a każda pomyłka skutkuje niedopłatami w podatku dochodowym. W konsekwencji w corocznym rozliczeniu podatkowym pojawi się konieczność dopłaty podatku.
Zdecydowanie bezpieczniejsze jest rozwiązanie, w którym płacimy podatek od kwoty wynagrodzenia każdej umowy, a następnie w zeznaniu rocznym otrzymujemy zwrot nadpłaty.
Obliczenie niższych zaliczek na podatek dochodowy i kwoty wolnej od podatku jest łatwiejsze, jeśli zawierasz umowy o dzieło ze stałym klientem. Jeśli co miesiąc wykonujesz projekty o tej samej wartości, możesz w dużym przybliżeniu określić swój miesięczny przychód i na podstawie tego zawnioskować o wykorzystanie kwoty zmniejszającej podatek.
Kwota wolna na umowie o dzieło – podsumowanie
Kwota wolna od podatku aktualnie wynosi 30 000 zł, co daje 2 500 zł dochodu na miesiąc. Jeśli w ciągu roku wolny strzelec nie przekroczy tej sumy, nie zapłaci podatku.
Chociaż bieżące zobowiązania podatkowe może obniżyć kwota zmniejszająca podatek, podatnicy zatrudnieni na kontraktach innych niż umowa o pracę decydują się raczej na regularne rozliczenia z urzędem skarbowym, aby uniknąć niedopłaty. Osoby, które zapłacą podatek w ciągu roku, otrzymają jego zwrot wraz ze złożeniem deklaracji podatkowej.
