Umowa barterowa – wzór i najważniejsze informacje o barterze z influencerem

·

10 czerwca 2024
Pobierz wzór umowy barterowej z influencerem i dowiedz się, na co zwrócić uwagę, tworząc taki dokument. We wpisie przeczytasz o obowiązkowej zawartości takiej umowy, kwestiach dotyczących rozliczenia, VAT i RODO.

Umowa barterowa – definicja

Umowa barterowa to forma transakcji, w której dwie strony wymieniają między sobą towary lub usługi bez użycia pieniędzy. Tego rodzaju umowa, znana jako umowa barteru, jest podobna do umowy zamiany regulowanej w Kodeksie cywilnym i obejmuje aspekty prawne, takie jak przeniesienie praw autorskich w przypadku transakcji dotyczących dzieł twórczych. Umowa barterowa jest szczególnie popularna we współpracy z influencerami, gdzie firmy dostarczają produkty lub usługi w zamian za promocję w mediach społecznościowych. W Polsce umowy barterowe są regulowane przepisami prawa cywilnego i mają swoje unikalne aspekty prawne oraz podatkowe.

Na czym polega wymiana barterowa z influencerem według przepisów prawa polskiego?

Podstawy prawne i wymagana dokumentacja

Umowa barterowa, choć nie wymaga formy pisemnej, powinna być dobrze udokumentowana, aby uniknąć potencjalnych konfliktów i dla celów dowodowych. W polskim prawie cywilnym brak jest szczegółowych przepisów dotyczących umów barterowych, co oznacza, że strony mają dużą swobodę w kształtowaniu jej treści. Niemniej jednak, zaleca się sporządzenie umowy na piśmie, aby jasno określić obowiązki i prawa obu stron.

Charakterystyka umowy barterowej

W umowie barterowej, kluczowym elementem jest to, że dochodzi do wzajemnej sprzedaży towarów lub usług, przy jednoczesnym potrąceniu należności. Aby transakcja mogła być uznana za barter, muszą być spełnione dwie podstawowe przesłanki: po pierwsze, w ramach współpracy musi dochodzić do wzajemnych świadczeń, gdzie jeden towar lub usługa jest wymieniany na inny towar lub usługę.

Po drugie, wymieniane towary i usługi muszą być równoważne pod względem wartości, ponieważ istota barteru opiera się na kompensacji świadczeń. To oznacza, że obie strony transakcji uznają, iż wartość wymienianych dóbr lub usług jest zbliżona, co pozwala na dokonanie wymiany bez potrzeby dodatkowych rozliczeń finansowych.

Barter jest legalny w Polsce i jest uznawany za pełnoprawną formę transakcji. Ważne jest jednak, aby umowa barterowa była zgodna z przepisami prawa cywilnego oraz podatkowego.

Barter z influencerem najczęściej polega na wymianie produktów na usługi promocyjne. Przykładowo, firma odzieżowa może dostarczyć swoje produkty influencerowi, który w zamian opublikuje posty na Instagramie promujące te produkty. Takie transakcje są coraz bardziej popularne i skuteczne, szczególnie w branży e-commerce.

Podatek dochodowy i VAT w umowie barterowej

W przypadku umowy barterowej, obydwie strony są zobowiązane do odprowadzenia podatku dochodowego od wartości otrzymanych świadczeń oraz do uwzględnienia wartości towarów dla celów VAT.

Przychodem podatkowym w przypadku umowy barterowej jest wartość rynkowa dóbr lub usług otrzymanych od drugiej strony transakcji. Oznacza to, że każda ze stron umowy barterowej powinna oszacować wartość świadczeń, które otrzyma i uwzględnić je jako przychód podatkowy w swoich rozliczeniach. W praktyce, wartość ta powinna być zgodna z cenami rynkowymi, jakie byłyby stosowane w przypadku sprzedaży tych samych dóbr lub usług na rynku. Takie podejście pozwala na dokładne odzwierciedlenie wartości wymienionych świadczeń dla celów podatkowych i zabezpiecza przed ewentualnymi nieprawidłowościami podatkowymi.

Transakcje barterowe podlegają również opodatkowaniu podatkiem VAT. Każda ze stron powinna wystawić fakturę VAT na wartość świadczeń, które są przedmiotem wymiany. Wartość ta powinna odpowiadać cenom rynkowym i być uwzględniona w deklaracjach VAT. Wymiany towaru mogą obejmować zarówno towary, jak i usługi, a transakcje mieszane są dopuszczalne, gdy wzajemne korzyści mają równą wartość.

Barter między firmą a influencerem bez działalności gospodarczej

Przedsiębiorca, który zdecyduje się na umowę barterową z osobą fizyczną, musi wystawić fakturę na dostarczony towar lub zrealizowaną usługę. Niestety jego kontrahent nie ma możliwości wystawienia takiego dokumentu. To komplikuje sytuację, gdyż sama umowa barterowa nie stanowi podstawy do uznania kosztów podatkowych, nawet jeśli potwierdza poniesienie tych kosztów w związku z barterem. 

Warto zatem pamiętać, że barter z osobą prywatną, która świadczy usługę, może skutkować dwukrotnym obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego przez przedsiębiorcę:

  • raz z tytułu przychodu osiągniętego z przekazanej osobie prywatnej usługi,
  • drugi raz z tytułu „kosztu,” tj. umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą prywatną, od której to przedsiębiorca musi odprowadzić podatek.

Należy również uwzględnić możliwość konieczności zapłaty składek ZUS w przypadku umowy zlecenia. Kolejnym minusem barteru z osobą fizyczną jest kwestia VAT. Przedsiębiorca ma obowiązek wystawić fakturę oraz zapłacić VAT, ale otrzymane świadczenie może jedynie zaliczyć do kosztów, ponieważ nie ma możliwości odliczenia VAT-u, gdyż od osoby prywatnej nie otrzyma faktury z wykazaną stawką i kwotą VAT. Jednakże, pod tym względem, transakcja z osobą fizyczną nie różni się od barteru z firmą zwolnioną z VAT.

Rozliczenie transakcji barterowej w relacjach b2b 

Gdy influencer posiada działałność gospodarczą w umowie barterowej zawsze podajemy wartość produktów lub usług w kwocie brutto. Jest to konieczne, by wartość produktów brutto była taka sama i aby uniknąć konieczności dopłat jednej ze stron. Na przykład, jeżeli jedna strona jest podatnikiem VAT, a druga nie, nadal określamy wartość każdej usługi lub towaru w kwocie brutto. W przypadku, gdy jedna ze stron umowy stosuje VAT na poziomie 23%, a druga na poziomie 5%, równość świadczeń nadal musi odnosić się do wartości brutto, aby umowę można było uznać za barterową.

Transakcję wynikającą z umowy barterowej należy zarejestrować w ewidencji księgowej poprzez wystawienie faktury. Wynika to z faktu, że wydany towar lub wykonana usługa stanowią przychód, a otrzymany towar lub usługa generują koszt.

Przychodem jest wartość towaru lub usługi, którą sprzedaliśmy kontrahentowi, natomiast w kosztach ujmujemy wartość faktury otrzymanej od kontrahenta. Obie te wartości są równe, co czyni transakcję neutralną podatkowo.

Barter a prawa autorskie i inne prawa własności intelektualnej

Podczas zawierania umowy barterowej z influencerem, warto uwzględnić zapisy dotyczące nabycia praw autorskich szczególnie jeśli chcesz mieć pełne prawo do wykorzystywania materiałów promocyjnych stworzonych przez influencera na różnych platformach.

Barter a RODO

W przypadku, gdy umowa barterowa obejmuje przetwarzanie danych osobowych (np. adresy klientów), należy przestrzegać przepisów RODO. Warto zawrzeć w umowie odpowiednie klauzule dotyczące ochrony danych osobowych, aby zabezpieczyć interesy obu stron.

Należy również określić, kto jest administratorem danych osobowych, a kto podmiotem przetwarzającym. Administrator jest odpowiedzialny za zgodność operacji przetwarzania z przepisami RODO, podczas gdy podmiot przetwarzający działa na podstawie udokumentowanych instrukcji administratora. Dodatkowo, umowa powinna określać okres przetwarzania danych oraz zasady ich usunięcia po zakończeniu obowiązywania umowy. Strony mogą również uzgodnić zakres odpowiedzialności za ewentualne naruszenia przepisów RODO oraz procedury dotyczące zgłaszania incydentów bezpieczeństwa danych osobowych. Zastosowanie tych zasad pomoże nie tylko wypełnić obowiązki wynikające z RODO, ale również zbudować wzajemne zaufanie i przejrzystość w relacjach handlowych.

Zawartość umowy barterowej

Przepisy polskiego prawa nie narzucają na podmioty zawierające umowę barterową żadnych szczególnych wymagań dotyczących formy dokumentu. Niemniej jednak, warto zadbać, aby umowa zawierała następujące elementy:

  • Dane stron umowy
  • Przedmiot barteru (dokładny opis produktów lub usług)
  • Datę zawarcia umowy
  • Zakres obowiązków obu stron
  • Terminy realizacji
  • Zapisy dotyczące odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy
  • Klauzule dotyczące rozwiązania umowy
  • Postanowienia dotyczące praw autorskich i ochrony danych osobowych

Umowa barterowa – wzór

Poniżej pobierz swój wzór umowy barteru z influencerem


Dodatkowe elementy, które można zawrzeć w umowie barterowej

W celu zabezpieczenia interesów obu stron, warto również rozważyć dodanie takich zapisów jak:

  • Klauzule poufności
  • Warunki dotyczące reklamacji i zwrotów
  • Zapisy dotyczące możliwości dokonywania zmian w umowie

Zalety i wady barteru – czy warto?

Umowa barteru – zalety:

  • Brak konieczności angażowania środków finansowych
  • Możliwość współpracy z influencerami bez dużych nakładów finansowych
  • Zwiększenie rozpoznawalności marki poprzez autentyczne rekomendacje

Zaletą barteru jest przede wszystkim brak konieczności angażowania środków finansowych, co jest szczególnie korzystne dla małych i średnich przedsiębiorstw. Pozwala to na realizację różnorodnych projektów, które w innym przypadku mogłyby być nieosiągalne ze względu na ograniczenia budżetowe. Barter umożliwia również łatwiejszą współpracę z influencerami, skutkując zwiększeniem rozpoznawalności marki bez dużych nakładów finansowych. Autentyczne rekomendacje ze strony influencerów mogą przyczynić się do wzmocnienia wiarygodności i zaufania konsumentów wobec marki. Ponadto, barter sprzyja budowaniu długotrwałych relacji biznesowych, opartych na wzajemnym wsparciu i zaufaniu, co może być korzystne w kontekście przyszłych projektów.

Umowa barteru – wady:

  • Konieczność dokładnego dokumentowania i raportowania transakcji podatkowych
  • Ryzyko nieotrzymania oczekiwanych korzyści od drugiej strony
  • Potencjalne komplikacje prawne i podatkowe

Pomimo licznych zalet, umowa barteru nie jest pozbawiona wad, które mogą wpłynąć na decyzję o jej zawarciu. Przede wszystkim, umowa barterowa może wiązać się z ryzykiem niewłaściwego wykonania lub wręcz niewykonania określonych obowiązków przez jedną ze stron. Taka sytuacja może prowadzić do konfliktów lub problemów z egzekwowaniem umowy. Dodatkowo, wynikające z niej zobowiązania mogą okazać się trudne do oszacowania i oceny pod względem finansowym, co niekiedy utrudnia precyzyjne określenie wartości wymienianych usług czy produktów.

Podsumowanie

Umowy barterowe, obok umów o dzieło z influencerem, stanowią atrakcyjną formę współpracy, szczególnie w kontekście influencer marketingu. Dzięki nim możliwe jest osiągnięcie wzajemnych korzyści bez angażowania środków finansowych. Jednakże, aby uniknąć potencjalnych komplikacji prawnych i podatkowych, warto dokładnie udokumentować wszystkie aspekty takiej transakcji oraz przestrzegać obowiązujących przepisów prawa.

 

 

Także na blogu

Influencer marketing w 2024 roku + Checklista współpracy z influencerem (PDF)

Influencer marketing w 2024 roku + Checklista współpracy z influencerem (PDF)

Influencer marketing ma również duży wpływ na konsumentów. Obecnie zdecydowana większość osób korzystających z mediów społecznościowych uważa, że opinie influencerów są wiarygodne i mają wpływ na ich decyzje zakupowe.Trend ten będzie się utrzymywał, a konsumentom będzie coraz trudniej przeoczyć promowane przez influencerów produkty.